Ngôi nhà ống 3 tầng ngập tràn ánh sáng và cây xanh ở Thủ Đức: Chi phí 1,8 tỷ ai nhìn cũng mê
Giải pháp giếng trời hình elip kết hợp vườn lõi trung tâm giúp xóa tan cảm giác ngột ngạt của nhà phố diện tích 4,5x18m. Sử dụng gạch gốm Bát Tràng và gỗ sồi ấm áp.
Điểm nổi bật của công trình
- check_circleGiếng trời hình elip đặt ở lõi nhà, xuyên qua cả ba tầng, kéo ánh sáng và gió vào nhà phố ngang 4,5 m dài 18 m.
- check_circleVườn lõi trung tâm cùng gạch gốm Bát Tràng ốp mảng điểm nhấn và gỗ sồi tạo cảm giác ấm mà vẫn mát cho khí hậu nóng ẩm.
- check_circleDự toán khoảng 1,8 tỷ đồng cho 81 m2 sàn, ước tính tham khảo, kiểm soát bằng cách dồn khoản lớn vào giếng trời, cửa và chống thấm.
Chiều ngang 4,5 m nghe thì không quá tệ, nhưng cộng với chiều dài 18 m và hai bên là nhà hàng xóm xây sát, căn nhà ống nào cũng đối diện một câu hỏi cũ: ánh sáng sẽ vào bằng đường nào? Ngôi nhà ba tầng ở Thủ Đức này trả lời bằng cách đục thẳng một giếng trời hình elip vào giữa nhà, kết hợp một mảng vườn nhỏ ở lõi, và để mọi phòng xoay quanh khoảng trống ấy.
Nhà ống 4,5 x 18 m: vấn đề thật sự không phải là hẹp
Nhà ống thiếu sáng chủ yếu vì chỉ có hai mặt thoáng, trước và sau, trong khi phần giữa dài hàng chục mét hoàn toàn tối và bí. Nhiều nhà xử lý bằng cách mở thật nhiều cửa ở hai đầu, nhưng ánh sáng đi theo đường thẳng nên vẫn không tới được phần giữa. Vì vậy cách hiệu quả hơn là mang một nguồn sáng vào chính giữa nhà thay vì cố kéo từ hai đầu.
Với diện tích sàn khoảng 81 m2, việc nhường một phần diện tích cho giếng trời và vườn nghe như hy sinh, nhưng thực tế bù lại bằng chất lượng ở các phòng còn lại: thoáng, đối lưu gió tốt, và ít phải bật đèn ban ngày.
Giếng trời elip và lý do hình dạng này làm nhà dễ chịu hơn
Giếng trời hình chữ nhật dễ thi công nhưng bốn góc vuông thường là nơi bụi và nước đọng. Hình elip không có góc chết, dòng khí lưu thông đều hơn, và ánh sáng lan mềm hơn trên mặt tường cong. Đường cong cũng làm không gian nhà bớt cứng so với những khối hộp xung quanh.
Vài chi tiết kỹ thuật đáng lưu ý:
- Phần kính mái dùng kính cường lực hai lớp hoặc kính dán an toàn, kèm lưới che nắng ở phía trên để giảm nhiệt buổi trưa.
- Có khe thông gió bên dưới mái kính, để không khí nóng tích ở tầng cao thoát ra ngoài.
- Đáy giếng có lỗ thoát nước và lớp chống thấm kỹ, vì mưa đổ trực tiếp xuống vườn lõi.
- Lan can quanh giếng cao khoảng 1 m, thanh đứng dày vừa đủ để trẻ nhỏ không chui lọt.
Vườn lõi trung tâm: một mảng xanh nhỏ nhưng làm việc rất nhiều
Dưới giếng trời là một ô vườn rộng chừng vài mét vuông trồng cây ưa bóng như dương xỉ, lan ý, trầu bà và một cây thân nhỏ có tán thấp. Mảng xanh này làm ba việc cùng lúc: giữ bớt bụi, làm dịu nhiệt khi bốc hơi nước, và cho mắt một điểm nhìn dễ chịu từ mọi tầng. Nếu không muốn chăm sóc nhiều, hãy chọn cây khỏe và hệ tưới nhỏ giọt có hẹn giờ.
Một lỗi hay gặp là trồng cây ưa nắng gắt dưới giếng trời vốn chỉ có ánh sáng khuếch tán. Cây sẽ vươn dài, vàng lá, rồi chủ nhà đổ lỗi cho thiết kế. Hãy hỏi người bán cây về nhu cầu ánh sáng cụ thể trước khi mua.
Gạch gốm Bát Tràng và gỗ sồi: hai chất liệu cho cảm giác ấm
Nhà phố nhiệt đới dễ bị lạnh lẽo nếu chỉ toàn bê tông và sơn trắng. Ở đây, gạch gốm Bát Tràng được ốp thành mảng điểm nhấn: mặt tiền tầng một, tường quanh cầu thang và một phần quanh vườn lõi. Màu men ấm, bề mặt hơi không đều làm tường có chiều sâu và dễ lau chùi hơn tường sơn.
Gỗ sồi xuất hiện ở sàn phòng ngủ, tay vịn cầu thang, tủ âm tường và một vài tấm lam chắn nắng. Gỗ sồi có vân rõ, bền, nhưng cần chọn loại đã sấy kỹ và phủ lớp bảo vệ phù hợp với độ ẩm nhà phố. Với phòng ở gần giếng trời, nên ưu tiên sàn gỗ kỹ thuật hoặc gỗ phủ dầu chống nước, tránh để nước mưa tạt làm phồng ván.
Phân tầng công năng quanh giếng trời
Tầng một là phòng khách, bếp, bàn ăn mở ra vườn lõi, để cả ngày có tầm nhìn xanh. Tầng hai bố trí phòng ngủ bố mẹ và phòng làm việc nhỏ, cửa sổ hướng vào giếng trời để vừa riêng tư vừa có ánh sáng. Tầng ba là phòng cho con và một sân phơi có mái lam, cầu thang đặt sát một bên tường để kéo dài chiều dài thông thoáng.
Cầu thang là chi tiết đáng đầu tư: bậc rộng, độ dốc vừa phải và có ô kính nhỏ cho ánh sáng đi xuyên qua. Với nhà ống, cầu thang thông thoáng giúp cả ngôi nhà không có góc tối nào.
Dự toán 1,8 tỷ đồng: tiền đi đâu, cắt chỗ nào
Mức 1,8 tỷ đồng cho khoảng 81 m2 sàn là ước tính tham khảo và sẽ thay đổi theo thời điểm, vị trí và nhà thầu. Cách giữ ngân sách gồm những nguyên tắc sau:
- Dồn tiền vào kết cấu, chống thấm, giếng trời và cửa, vì sửa lại các hạng mục này sau này rất tốn kém.
- Tiết chế ở nội thất rời, nhiều món có thể mua dần sau khi dọn vào.
- Dùng gạch Bát Tràng ở những mảng chọn lọc thay vì ốp toàn bộ.
- Giữ mặt bằng gọn, ít vách ngăn, hạn chế đường ống đi vòng.
Một khoản dự phòng khoảng vài phần trăm tổng ngân sách luôn nên có cho phát sinh, đặc biệt ở phần móng và hệ thoát nước giếng trời.
Những lỗi cần tránh khi bắt chước mô hình giếng trời trong nhà ống
- Giếng quá nhỏ: hẹp dưới khoảng 1 m ngang thì chỉ làm ống khói chứ không đem lại ánh sáng đáng kể.
- Quên che nắng: kính mái hứng nắng trực tiếp làm nhà nóng vào buổi trưa.
- Chống thấm sơ sài: nước thấm xuống phòng tầng dưới là rắc rối khó sửa nhất.
- Không tính bảo trì: cần lối tiếp cận mái kính để lau và kiểm tra ít nhất mỗi mùa mưa.
Một ngôi nhà ống đẹp không nằm ở việc cố nhồi nhiều thứ vào, mà ở việc chừa lại chỗ trống đúng nơi để ánh sáng, gió và cây xanh cùng vào nhà.
