Chiêm ngưỡng không gian sống đậm chất thiền của NTK thời trang tại Hội An
Sự giao thoa giữa hồn kiến trúc nhà rường xứ Quảng và lối bày trí đương đại phóng khoáng mang lại cảm giác tĩnh tại tuyệt đối giữa lòng phố cổ.
Điểm nổi bật của công trình
- check_circleNét nhà rường xứ Quảng thể hiện qua khung gỗ, mái ngói âm dương, sân trong và cửa bức bàn mở thông thoáng
- check_circleNội thất đương đại được chọn tiết chế, màu trung tính, để khung gỗ cổ và ánh sáng tự nhiên là nhân vật chính
- check_circleSự tĩnh tại đến từ khoảng trống, vật liệu mộc, tiếng nước và cây xanh trong sân giếng thay vì trang trí cầu kỳ
Nhà rường xứ Quảng: nền tảng của sự tĩnh lặng
Khu phố cổ Hội An nổi tiếng với những ngôi nhà gỗ hai tầng nhỏ nhắn, mái ngói âm dương rêu phong, hiên sâu và sân trong lấy sáng. Dòng nhà rường của vùng Quảng Nam vận hành theo một logic rất riêng: khung chịu lực bằng gỗ, mái nặng nhưng cột nhẹ, các gian bố trí nối tiếp nhau từ mặt phố vào sâu trong đất. Khi bước qua cửa, người ta chuyển dần từ ồn ào sang yên tĩnh, đó chính là nguồn gốc của cảm giác thiền định mà nhiều người tìm đến.
Không gian sống của một nhà thiết kế thời trang lựa chọn ở đây theo tinh thần ấy. Thay vì phá bỏ, họ giữ lại bộ khung gỗ, nền gạch, những ô cửa gỗ cũ và để lối sống đương đại luồn vào bên trong một cách nhẹ nhàng.
Giữ khung gỗ, thay đổi cách sử dụng
Với nhà cổ, việc đầu tiên không phải mua đồ mà là đọc ngôi nhà. Cột kèo, xà ngang, bộ vì kèo được xem là phần hồn và cần được kiểm tra mối mọt, độ ẩm, các điểm tiếp xúc với nền. Người cải tạo thường xử lý bằng cách tẩy nhẹ bề mặt, chống mối, phủ dầu gỗ thay vì sơn bóng để vân và màu thời gian được giữ nguyên.
- Gian trước: trước kia là nơi buôn bán, nay có thể là phòng khách hoặc xưởng làm việc nhỏ, mở cửa lùa để đón ánh sáng.
- Gian giữa: không gian ăn uống và sinh hoạt chung, bàn gỗ dài làm trung tâm.
- Sân trong, còn gọi là giếng trời: nơi lấy sáng, thông gió, trồng cây và đặt bể nước nhỏ.
- Gian sau: bếp và khu phụ, thường được cải tạo kỹ nhất để đáp ứng tiện nghi hiện đại mà không phá nhịp nhà.
Nội thất đương đại hòa vào kiến trúc cũ
Điểm tinh tế là cách chọn đồ. Nội thất mới không cố cạnh tranh với khung gỗ mà đóng vai trò nền: ghế thấp, bàn gỗ mộc, sofa bọc vải thô màu kem hoặc xám tro. Đồ có đường nét thẳng, ít chi tiết, chân thanh mảnh nên không che các lớp cửa chạm cũ.
Màu sắc và chất liệu
Bảng màu thường gồm nâu gỗ, trắng ngà, đen than, xanh rêu và đất nung. Vải lanh, cotton, thổ cẩm, mây tre đan dùng cho rèm, đệm, giỏ. Vải thời trang thủ công, nếu có, được dùng như một tác phẩm trang trí, treo như tranh hoặc phủ lên ghế dài chứ không rải đều khắp nhà.
Ánh sáng
Ban ngày, ánh sáng tự nhiên đi qua sân trong tạo những vệt sáng chuyển động trên nền. Ban đêm, đèn vàng ấm đặt thấp, đèn giấy, đèn lồng sợi mây hoặc đèn rọi chiếu vào xà gỗ tạo chiều sâu. Cần tránh đèn trắng lạnh gắt vì làm mất màu gỗ.
Sân giếng, nước và cây xanh: tạo âm thanh thiền
Những ngôi nhà ở Hội An thường có giếng trời nhỏ với chậu cây, bể cá hoặc chậu nước đặt giữa sân. Nước tạo ra độ mát tự nhiên, tiếng nhỏ giọt và phản chiếu bầu trời lên mái. Cây nên chọn loại thân mảnh, tán nhẹ như trúc, tre cảnh, nguyệt quế, dương xỉ, sen trong chậu. Tránh trồng cây quá lớn vì rễ có thể ảnh hưởng nền và hút ẩm vào chân cột.
Nhà rường thông thoáng theo cả hai chiều: chiều ngang nhờ cửa mở suốt các gian, chiều đứng nhờ lỗ thoáng mái và giếng trời. Đây là kinh nghiệm bản địa để đối phó khí hậu nóng ẩm miền Trung, giúp nhà mát mà không cần quá nhiều máy lạnh.
Nghệ thuật của khoảng trống và sự tiết chế
Cái làm nên không khí thiền ở những không gian này không phải là một món đồ, mà là cách chừa chỗ trống. Một bức tường để trống cạnh một chiếc bình gốm. Một góc nhà chỉ có chiếc ghế gỗ và ngọn đèn nhỏ. Mỗi mặt phẳng chỉ nhận một vật, mỗi lối đi giữ rộng đủ để bước chậm.
- Chọn ít đồ nhưng đồ chất lượng, có câu chuyện chế tác.
- Để các bề mặt như bàn, kệ không quá ba vật trang trí.
- Giữ lối đi chính rộng khoảng 90 cm để cảm giác thư thả.
- Để ít nhất một góc nhà thật yên tĩnh dành cho đọc sách, uống trà.
Bài học áp dụng cho nhà phố và nhà ở thông thường
Không phải ai cũng có nhà cổ, nhưng nhiều nguyên tắc có thể mang vào nhà hiện đại. Bạn có thể tạo một sân trong nhỏ bằng giếng trời ở giữa nhà ống, dùng gỗ tái chế cho bàn, kệ, ốp tường một mảng thay vì cả căn. Cửa lùa thay cửa bản lề giúp nối các phòng khi cần. Cây xanh và nước nhỏ giúp không gian mát hơn và dịu mắt hơn.
Ngân sách cho những thay đổi nhỏ như vậy chỉ ở mức tham khảo từ vài chục triệu đồng, tùy quy mô, và nên được thực hiện từng bước. Khi cải tạo nhà cũ, hãy làm việc với thợ có kinh nghiệm về gỗ và chống mối, vì sai sót ở bước kỹ thuật sẽ khó khắc phục sau này.
Một ngôi nhà tĩnh tại không đến từ phong cách bạn chọn, mà từ việc bạn cho phép nó có thời gian để thở.
